B25 bommenwerpers (Amerikanen) 
vliegen over de Vesuvius. (1944)
Deze bommenwerpers waren
gestationeerd in modern Pompeii.
Het Britse hoofdkwartier in Pompeii in het centrum van de stad.
MONDAY, 13 SEPTEMBER 1943

EASTERN MEDITERRANEAN (Ninth Air Force):
   RAF heavy bombers, under the operational control of the IX Bomber Command,
hit Potenza, Italy. Colonel Frederick M Byerly replaces Colonel Charles D
McAllister as commander of the IX Fighter Command.

WESTERN MEDITERRANEAN (Twelfth Air Force):
   In Italy, B-17's of the XII Bomber Command bomb roads in the Torre del Greco
area, a highway at Sala Consilina, and a road junction, railway and bridge at
Atena Lucana; B-25's attack a viaduct, rail and road junctions, and rail lines
in  the Pompeii-Castellammare di Stabia-Torre Annuziata areas; XII Air
Support Command A-36's destroy 25 to 30 vehicles near Potenza, and fighters
maintain convoy patrol; US and RAF light and medium bombers of the NATBF hit
town areas, road junctions, and vehicles in the Auletta-Pompeii-Sala
Consilina-San Severino Rota areas. 80+ C-47's drop contingents of the US 82d
Airborne Division S of the Sele River to strengthen the bridgehead in the face
of enemy counterattacks which threaten the US Fifth Army beachhead in the
Salerno area.
   HQ 33d Fighter Group transfers from Licata, Sicily to Paestum, Italy.
TUESDAY, 14 SEPTEMBER 1943

EASTERN MEDITERRANEAN (Ninth Air Force):
   In Italy, B-24's hit a marshalling yard at Pescara; RAF heavy bombers, under
operational control of the IX Bomber Command, hit Potenza.

WESTERN MEDITERRANEAN (Twelfth Air Force):
   In Italy, elements of the British Eighth Army enter Bari; at Salerno, the US
Fifth Army, throwing reserves and service troops into the line, and receiving
much naval and air support, holds off enemy onslaughts against the beachhead;
XII Bomber Command B-17's, B-25's, and B-26's attack highways, road junctions
and defiles, bridges, town areas, railroads, marshalling yard, barracks, and
numerous targets of opportunity, including several gun positions, in or near
Avellino, Pompeii, Torre Annunziata, Auletta, Baronissi, San Severino Rota,
Battipaglia, and Eboli; US and RAF fighter-bombers and light and medium bombers
of the NATAF fly well over 500 sorties, mainly against bridges, and towns in
the battle area or around Battipaglia, Eboli, Potenza Torre Annunziata,
Benevento, Auletta, and Avellino. C-47's drop more contingents of the US 82d
Airborne Division S of the Sele River to strengthen the beachhead, and also
behind lines near Avellino to disrupt communications.
"The mark of the beast."
Amerikaanse Propagandafilm van de Duitse tijdbom
in het postkantoor van Napoli
Het is de moeite waard de hele operatie Avalange te lezen: COMBAT CHRONOLOGY US ARMY AIR FORCES MEDITERRANEAN - 1943
Het bombardement op Pompeii in 1943
Wat ik dacht te weten toen ik deze bladzijde begon, was dat Pompeii in de tweede wereldoorlog in 1943  gebombardeerd is door Amerikaanse bommenwerpers.
Omdat de Duitsers ofwel een munitieopslagplaats in de opgravingen had ofwel omdat ze vanuit de opgraving de Amerikanen met luchtafweer bestookten.
De Duitsers gingen ervanuit dat niemand een cultureel erfgoed zouden durven bombarderen.
Na al mijn research moet ik bekennen dat er bitter weinig informatie over het bewuste bombardement te vinden is.
De schade van het bombardement op Pompeii is wel bekend. Dwz, bij diverse opgegraven huizen wordt het vermeld.

"While we were based in Naples, Mt Vesuvius decide to become active. We covered the eruption in picture and sound which made a pleasant diversion from war activities. However, life wasn't all 'Chianti and Cantare'. Naples and Pompeii had been heavily mined and booby trapped by the retreating Germans and as they hadn't been cleared yet there was the ever present danger of a hasty dispatch out of this world and into the next."
LARRY THOMPSON RECALLS HIS TIME IN THE RAF FILM UNIT
De geschiedenis van Napoli en het omliggende gebied (waaronder Pompeii, 10 km van Napoli))  in de tweede wereldoorlog is bijzonder verwarrend en zeer heftig.
Vooral  het oorlogsjaar 1943.
In zeer grote lijnen:
De Italianen onder Mussolini streden met de Duitsers tegen de geallieerden. Napoli was een belangrijk steunpunt en bevoorradingscentrum aan de Middellandse zee
voor zowel de Duitsers als de Italianen. (oa. bv. als aanvoerhaven  voor de strijd in Noord-Afrika)
Al vanaf 1 november 1940 werd Napoli geregeld gebombardeerd door de geallieerden.(bij de eerste aanvallen vonden 900 burgers de dood)
Het doelwit waren de haven, treinrails, en fabrieken.
De aanvallen namen af en in 1942 werd Napoli "slechts" 6x gebombardeerd omdat er geen grote militaire doelen meer waren.

Vanaf 4 december 1942 echter begonnen de geallieerden  Noord- en vooral  ZuidItaliŽ weer zeer heftig te bombarderen om ItaliŽ tot een wapenstilstand te dwingen.
(Operatie "Husky")
Vooral Napoli, de oorlogshaven, was hun doelwit. Napoli is de meest gebombardeerde stad in ItaliŽ.
De Italianen, allang oorlogsmoe, tekenden een wapenstilstand met de geallieerden op 8 september 1943.
De Duitsers, zeer onaangenaam verrast, bezetten daarop op 10 september de stad Rome en begonnen de Italianen te ontwapenen. Zeer tegen de zin van de Italianen natuurlijk. Maar goed, al deze zeer interessante ontwikkelingen rond ItaliŽ, Mussolini (aanbeden, gevangen, verafschuwd, bevrijdt, aanbeden, verafschuwd, gevangen, vermoord), en de Duitse voormalige bondgenoten die opeens vijanden waren (grote verwarring natuurlijk) laten we maar even voor wat het is.
B-24 bommenwerpers op weg
naar Napoli
De Napolitanen schuilden tijdens hevige bombardementen in de enorme, soms eeuwenoude, ruimtes ondergronds.
Vaak stonden deze ruimtes ook in verbinding met elkaar.
Deze "Ondergrondse stad" is een wereld op zichzelf. Soms moesten mensen er wekenlang schuilen met zeer primitieve voorzieningen.
Tegenwoordig is er een hele cultus ontstaan rond deze onderaardse ruimten.De rondleidingen schijnen fascinerend te zijn!  
Een gewond kindje na
bombardementen in 1943
Operatie Avalange
Op 4 augustus 1943 was het grootste bombardement ooit door geallieerden op Napoli. De aanval
duurde  1 1/2 uur en er waren 400  vliegtuigen bij betrokken.
Bij dit bombardement werd ook de kerk van het beroemde klooster van Sante Chiara getroffen.
Het  bijbehorende klooster bleef wonder boven wonder gespaard.
Op 10 september 1943 begint operatie Avalange. De geallieerden landden op Salerno (SiciliŽ) met in eerste instantie het idee op te rukken via Corsica en SardiniŽ  naar Zuid-Frankrijk.
Maar de landing en gevechten verliepen zo voorspoedig dat men besloot te proberen Napoli in te nemen en het vliegveld Foggia, ten noordoosten van Napoli, zodat er een sterke basis was om op te rukken naar Rome. Dit kreeg de codenaam "operatie avalange"
Even voor de duidelijkheid: Italianen mochten dan een wapenstilstand hebben met de geallieerden, en koning Victor-Emanuel was weer terug op het toneel  en had Mussolini officieel uit zijn functie gezet, maar dat betekende vrij weinig behalve een hoop verwarring, want de Duitsers hadden in ItaliŽ uiteindelijk de touwtjes stevig in handen.
Sante Chiara na het
bombardement.
Voor, tijdens, en na de landing op SiciliŽ waren er zware bombardementen op de regio door de geallieerden.
En dit brengt ons op Pompeii: ook daar waren waarschijnlijk Duitse eenheden verborgen / en of wapendepots om de geallieerden te stoppen in hun opmars. Dit in het geloof dat de geallieerden Pompeii niet zouden durven bombarderen. Maar helaas.....
Hitler benoemde generaal Albert Kesselring als bevelhebber van Zuid-ItaliŽ. Kesselring was gek op ItaliŽ en kon niet bevatten dat de Italianen echt een wapenstilstand
hadden gesloten met de vijand; de geallieerden. Generaal Rommel, bevelhebber van Noord-ItaliŽ, moest tijd genoeg krijgen voor een stevige verdedigingslinie om
de geallieerden staande te houden.
De taak van Kesselring werd de zuid-Italianen te ontwapenen en deze zo belangrijke tijd voor Rommel te creŽren.
Hij kon niet anders dan een verdedigingslinie op te werpen ten westen van Napoli. 
Napoli zelf liet hij compleet verwoesten alhoewel hij erbij zei oude monumenten zoals kerken te ontzien. Dit werd uitgevoerd door kolonel Hans Scholl. Die ook zeer teleurgesteld was in de Italianen en daardoor dubbel zo wreed optrad als noodzakelijk.

De stad Napoli  werd bijna geheel verwoest. Dit alles in het kader van de tactiek van verschroeide aarde. Alle bruggen, water-en stroomvoorzieningen,
belangrijke wegen, industrie etc. werden weggevaagd zodat het niet van nut kon zijn voor de geallieerden.
Van de verslagen van USAAF(USA AIRFORCE), nauwgezet bijgehouden en integraal op internet te vinden, weten we precies wanneer Pompeii gebombardeerd werd.
(13 en 14 september 1943)
Er werden 163 bommen op Pompeii afgeworpen, omdat men dacht dat er wapenopslagplaatsen van de Duitsers waren.
De totaal vernielde haven van Napoli.
Ditmaal platgebombardeerd door de Duitsers
in de nacht van 5 op 6 november.
De Napolitanen, al zo vaak gebombardeerd door zowel de geallieerden als de Duitsers, levend met hongersnood, weinig middelen van bestaan en duizenden angsten, waarbij kolonel Hans Scholl ook nog eens de eeuwenoude universiteit van Napoli in brand liet steken, kwamen eindelijk in opstand.  
In 4 dagen tijd, bekend als de "Le Quattro Giornate di Napoli",  van 28 september tot en met  1 oktober 1943, vermoordden Napolitanen (vrouwen, mannen en zelfs kinderen) elke Duitse militair die ze tegenkwamen.
De opmars van de geallieerden verliep vrij voorspoedig.
Het vliegveld Foggia wordt volgens plan ingenomen en een luchtbasis van de geallieerden.
Ook in de stad Pompeii (de nieuwe stad, niet de opgravingen natuurlijk) wordt een hoofdkwartier van Britse troepen gevestigd.
De naderhand wereldberoemde fotograaf van LIFE magazine, Robert Capa,  nam foto's gedurende deze opstand.
De stad Napoli kreeg na de oorlog het gouden verzetskruis. Postuum werd het ook uitgereikt aan 4 mensen.
Kijk naar de leeftijden! Gennaro Capuozzi  12 jaar, Filippo Illuminato 13 jaar, Pasquale Formisano 17 jaar
en Mario Menichini 19 jaar...
2 foto's van Robert Capa.
Op eerste foto een jongetje wat mee heeft gevochten. De tweede foto laat de  begrafenis zien van een "kindsoldaat", te groot
voor een kinderlijkkist maar te klein voor een volwassenmensenkist. Daarom steken de voeten eruit.
Capo was zeer geroerd door deze begrafenis.(niet alleen dit kind maar ook 19 anderen die vanuit deze lagere school werden begraven)
De ellende voor Napoli is nog lang niet voorbij:
Woensdag 6 oktober 1943 ontploft er een Duitse
tijdbom in een postkantoor van Napoli waarbij
100 mensen, burgers en Amerikaanse militairen, om
het leven komen. 

Napoli werd 1 oktober ingenomen door de geallieerden.
(Door het Britse 5de leger om precies te zijn)
De Amerikanen wisten in een week tijd de haven weer operationeel te krijgen!!!
Eind oktober werden er dagelijks ongeveer 7,000 ton goederen afgeleverd.
800,000 Napolitanen waren maanden lang afhankelijk van geallieerde steun. (Voedsel en wederopbouw)
De geallieerden stoomden op naar de rivier Volturno, waar de Duitse legers zich hergegroepeerd hadden en waar opnieuw zeer hevig gevochten werd.
Maar we laten de oorlogshandelingen nu voor wat ze zijn en keren terug naar Napoli.
The Times, 9 November, 1943
British officerís account of Allied bomb at Pompeii
 
'We have received from a British officer, who recently visited Pompeii, an account of the damage done to the place during September, when the Germans were encamped on the site and allied aircraft were obliged to treat it as a military objective. The following is a summary of the damage observed: 
   
ďThere is one crater in the arena of the Amphitheatre, and several near misses. The wall of the Gladiator's Training School was hit in three places. There is a crater in the eastern end of the Via dell' Abbondanza, to which incomplete excavation had prevented further damage. The houses of Rex Tiburtinus and of Trebius Valens were hit. The Cenacoli and house of Epidius Rufus were destroyed. The houses used for restorations north of the Via degli Augustali and the adjoining house were destroyed. The Temple of Jupiter on the western side of the Forum was hit. The Temple of Apollo and the House of Triptolemus north of the Via Marina were badly damaged. The Museum is now in ruins, but how much of the contents perished remains to be disclosed. The director of the excavations at Pompeii, Professor Maiuri, whose contributions to The Times will be remembered, was last heard of in a hospital at Torre del Greco with a leg injury received in an air raid.Ē

'The officer was told that two bombs had fallen on the Temple of Hercules in Region 8, and that the Houses of Sallust and Pansa in Region 6 had also received direct hits.'
Op 27 november wordt de stad weer eens zwaar gebombardeerd, ditmaal door de Duitsers
Een "Kittyhawk Mark III" op Foggia.
Zeer herkenbaar aan de neusschildering.
Daar kunnen moderne
graffitispuiters nog wat van leren!
Nog meer Kittyhawks van de RAF
En de andere kant van de werkelijkheid:
Jongetjes brengen de fascistische groet
op het strand van Salerno. 1943.
Napolitanen in de rij
voor schoon drinkwater
vanuit Amerikaanse
vrachtwagens.
De Duitsers trokken zich terug op de Volturno linie ten westen van Napoli.
(De eerste groene lijn die je ziet
ten westen van Napoli)
Ons Pompeii ondertussen ligt er doodstil bij. Na het bombardement van 13 september 1943 gebeurde er weinig schokkends.
Foto's van Pompeii in het voorjaar van 1944
17 maart 1944 besloot de Vesuvius onpartijdig mee te doen. Het monster barstte weer uit.
Ditmaal klassiek, met lavastroom.
Zie voor meer "Vesuvius"
De uitbarsting gezien vanuit een B-25 bommenwerper
Mijn conclusie: Gezien de omvang en hevigheid van de gevechten denk ik niet dat er een precies onderscheid gemaakt kon worden tussen militaire doelen, woonwijken of  archeologische opgravingen.
Het is mijn inziens een groot geluk dat Pompeii 'maar' 163 bommen te verwerken kreeg. Het had vele malen erger kunnen zijn. Desalniettemin word ik steeds kwader dat zo'n onschatbaar cultuurmonument werd gebombardeerd. De schade is veel groter dan ik in eerste instantie dacht.
Een door de lavastroom verwoeste B-25
De twee bewuste dagen:
Pas 2 maanden later een berichtje in The Times:
Een verontrustend berichtje van ene Larry Thompson:
De verwoestingen.....
De bominslagen 1943 in Pompeii


Onderzoek, tekst en webdesign ©Sione van Walderveen



     
   Gastenboek voor vragen en opmerkingen  op index  pagina