Colonia Cornelia Veneria Pompeianorum
Op deze vruchtbare plek zo' n 8 kilometer van de Vesuvius, aan de middelandse zee en de monding van de rivier Sarnus, was al 600 voor
christus een nederzetting bewoond door *Oskanen. De Oskanen waren een van de vele indo-germaanse volkeren die zich vestigden in wat nu Italie heet.
Er is weinig over ze bekend, behalve  hun schrift. Om hun gesproken taal weer te geven leenden ze het Etruskisch alphabet en nog wat letters uit het grieks.
In de 5de eeuw voor christus werd het Oskisch algemeen gesproken en geschreven in deze regio, dat wil zeggen de streek Campanie in zuid-Italie, oa ook
door de Samnieten.
In Pompeii is alles wat van de Oskanen overbleef de onregelmatige straatjes in het oudste gedeelte van de stad.
Voorbeeld van oskisch uit Pompeii> Vraag me niet wat het betekent maar leuk detail is dat het van rechts naar links geschreven werd.
Ok nu gaan we even de achtbaan in: In de 6de eeuw voor christus kwamen er Grieken in Pompeii. Hoewel het een prachtig strategisch punt was, zo aan de zee en de rivier naar het achterland, was het blijkbaar niet hun plan er eeuwig te blijven. Ze bouwden een dorische tempel- met- uitzicht-over-zee en brachten er de verering voor de god Apollo.
Van 524-474 heersten de Etrusken over de stad. Daarna kwamen de Grieken weer. Net als de romeinen hielden ze ook van strakke stadsvormgeving. Kaarsrechte straten met perfekt haaks daarop de dwarsstraten.  De stad werd uitgebreid met wat nu de regio VI heet, en er werd een muur om de stad gebouwd. Het is nu 424 voor christus: Tadaaa!!! Woeste bewoners uit de bergen veroverden onze stad. Dit waren de Samnieten uit Abruzzie en Calabrie. Rome (de Latini) en de Samnieten waren aardsvijanden en voerden vele bloedige oorlogen om de heerschappij van wat nu Italie heet. 

De Campani, zoals de Samnieten  zichzelf noemden in lager gelegen gebieden (waaronder Pompeii ) sloten uiteindelijk met Rome een bondgenootschap. Zij bleven dit trouw door dik en dun. Zelfs de grote Hannibal (je weet wel; van die olifanten) die  in 216 optrok tegen Rome  brachten hen niet van hun stuk. Kortom: trouwere bondgenoten kon Rome zich niet wensen.
Ben je al duizelig? Gaan we verder:
Pompeii moest zich voortdurend  verdedigen tegen naburigen steden. Niet iedere Campaanse stad was voor Rome; integendeel! Ook van Rome zelf waren ze niet zeker. Dus werden de stadsmuren tussen 424 - 89 voor christus verder versterkt. De muren langs de noord-zuid lijn werden verhoogd en er kwamen verdedigingstorens. De oost-west as heeft zich in deze tijd wel aanzienlijk uitgebreid. Het oude centrum; wat nu het 'Driehoekig Forum' heet, werd verbonden met het nieuwe Forum.
Dit was nu het juridisch, economisch en politiek centrum van de stad.
Het driehoekig forum werd het uitgaanscentrum, met toegang tot het
grote en kleine theater. Aaaaah eindelijk een beetje rust? Nee hoor!
Het oude driehoekig forum >
Woelige tijden!!! In maart 90  voor Christus kwamen veel niet-romeinse steden in opstand tegen Rome. Rome wilde namenlijk grondgebied koloniseren. Dat wil zeggen dat er geen autonomie voor de steden zou bestaan maar dat ze onder romeins bestuur zouden vallen. Dat vond zelfs de stad Pompeii te ver gaan. De stad sloot zich eindelijk aan bij de opstandige steden tegen Rome.
En daar was de romein  Sulla>
< Oskaans begrafenisbeeld
Puf acu zicolos? "Waar breng ik de dagen door?" Heb je dat nou ook niet altijd al in het Oskisch willen zeggen?
Samnitische krijgers >
Overzicht van de vele stammen in dit gebied om een idee te geven. >
De Samnitische vestingsmuur tussen de poort van Herculaneum en de poort van Vesuvius in Pompeii >
Zijn volledige naam was Lucius Cornelius Sulla Felix. "Felix" was zijn bijnaam en betekent "de gelukkige". (ps volgens de overlevering had hij staalblauwe ogen *zucht*).
Helaas was Sulla de verkeerde man om als vijand te hebben. Het was een man met een zeer interessante levensloop maar laten we hier volstaan met dat het een brilliant en medogenloos krijgsheer was. Hij was zelfbenoemd dictator van Rome.
"Dictator"  was toen een normale functie maar dankzij Sulla kreeg het zijn huidige negatieve betekenis. 
Pompeii werd belegerd en bestookt met grote stenen kogels die de naam van Sulla droegen. Je kunt de inslagen in de stadsmuur nog steeds zien. In 89 voor Chr viel de stad en kwam onder Romeins gezag. Toen Sulla klaar was met zijn veldtochten waren de Samnieten min of meer (gruwelijk)  uitgeroeid...
Hoewel Pompeii voor de vernietiging bespaard bleef, verloor het elke zelfstandigheid. De stad werd herdoopt als COLONIA CORNELIA VENERIA  POMPEIANORUM.
Ter ere van Lucius Cornelius Sulla (Cornelia)  en zijn beschermheilige Venus.(Veneria). Ook mochten veteranen van Sulla zich in de stad vestigen.
Er werd een nieuw forum aangelegd. Het oude driehoekig forum werd nu het uitgaanscentrum van Pompeii. Het is verbonden met het grote en kleine theater.
Grote theater. Het zeil werd gespannen tegen de zon.
Op deze luchtfoto zie je het grote theater. links hiervan in het groen is het driehoekig forum. Het kleine theater ligt rechts naast het grote theater. Het grasveld voor het grote theater was ooit een soort park maar ten tijde van Nero kwamen er barakken en trainden er gladiatoren.
DEEL 2 VAN DE GESCHIEDENIS VAN DE STAD POMPEII
< kleine theater


*01-02-07 
Op een internationale conferentie in Rome over Pompeii vertelde Piero Guzzo, hoofd opgravingen,  dat Pompeii in
de derde eeuw v.Chr. is gesticht door Samnieten. (en dus niet door Oskanen)