| METHODE FIORELLI |
 |
| Giuseppe Fiorelli |
| De streek werd na de ramp in 79 ' La Civita' (stad) genoemd maar de preciese ligging van Pompeii wist al snel niemand meer. Dit kwam omdat door de vulkaanuitbarsting de kustlijn sterk was veranderd en Pompeii opeens ver landinwaards lag. Boven Herculaneum werd het dorpje Resina gebouwd. (Onder Mussolini kreeg deze plek zijn oude naam terug) |
| Van tijd tot tijd vonden boeren antieke beelden en voorwerpen. Dit trok de belangstelling van schatgravers en plunderaars en adelijke lieden die hun huizen graag zagen opgesierd met deze kunstschatten. In 1707 werd het theater van Herculaneum bij toeval ontdekt en leeggeroofd. Men was van mening dat het een tempel betrof. In 1738 werd door arbeiders van koning Karel III op deze plek echter een inscriptie gevonden met de woorden 'Theatrum Herculanensi'. Nu wist men dat hier de stad Herculaneum lag, waarover de oude romeinse dichter Martialis al had geschreven. |
| Martialis, 88 AD 'Dit is Vesbius (Vesuvius), onlangs nog groen beschaduwd door wijnstokken; hier had de edele druif vochtige meren gevuld; hier was de bergkam die Bacchus meer mocht dan de heuvels van Nyssa; op deze berg voerden satyrs eens reidansen uit; dit was een woonplaats van Venus, haar liever dan Lacedaemon (Sparta); deze plek was beroemd door de goddelijke Hercules (Herculaneum). Alles ligt nu bedolven door vlammen en treurige as: zelfs de goden hadden dit toch niet willen meemaken.' |
| In 1748 richtte de arbeiders van koning Karel III hun aandacht op La Civita. Er waren daar nieuwe vondsten gedaan die de belangstelling opwekte.. Het opgravingswerk was hier veel minder zwaar dan in Herculaneum omdat de laag vulkanisch materiaal losser en minder dik was. Alles van waarde werd weggeroofd, fresco's werden van muren gebikt, soms werden de 'opgravingen' versneld door met dynamiet te werken. In augustus 1763 werd een inscriptie gevonden met de woorden Res Publica Pompeianorum. Nu wist men zeker dat Pompeii teruggevonden was. |
 |
| Helaas werd in deze periode ook het forum ontdekt, dat geheel geruineerd werd omdat men niet geinteresseerd was in de stad maar slechts in de kunstwerken. Pompeii sprak wel steeds meer tot de verbeelding, de kleur oranje-rood kwam in de mode en de villas en kunstwerken werden fantasierijk geimiteerd. Over het gruwelijk lot van Pompeii werd een opera geschreven. Goethe bezocht de opgravingen en schreef: 'van alle catastrofes die de wereld hebben getroffen, zijn er maar weinig zo profijtelijk geweest voor latere generaties.' |
| In 1860 werd gelukkig Giuseppe Fiorelli aangesteld als direkteur van de opgravingen. Fiorelli's droom was de reconstruktie van de stad Pompeii, een droom die tot op de dag van vandaag nog niet verwezenlijkt is. Hij was degene die de stad logisch indeelde en de gebouwen een nummering gaf, deze indeling wordt nog steeds gebruikt. Hij herstelde zoveel mogelijk de puinzooi die zijn voorgangers hadden gemaakt en zorgde ervoor dat de villas een voor een werden opgegraven en dat alle gevonden voorwerpen zoveel mogelijk op hun plaats bleven. Kortom, hij was de eerste 'moderne' archeoloog. |
| Er waren veel geraamtes gevonden, maar ook holtes in de aslaag waarin het geraamte helemaal of gedeeltelijk was vergaan. De aslaag was verhard en de holtes volgden precies de contouren van het vergane lichaam. Fiorelli bedacht dat deze holtes als een soort mal konden worden gevuld met gips of andere hardwordende materialen. Zo zag je in het gips een nauwkeurige afdruk van wat er de holte gevormd had. Dit wordt de 'methode Fiorelli' genoemd en wordt nog steeds gebruikt. Op deze manier werden de laatste afschuwelijke momenten van de slachtoffers zichtbaar. Uit de beroemde brief die Plinius de jongere schreef (hij verloor zijn oom toen deze uit wetenschappelijke nieuwschierigheid en om een vriendin te redden tijdens de uitbarsting vanuit Misenum naar Stabiae ging en daarbij omkwam) weten we wat voor verschrikkingen deze mensen hadden doorgemaakt. |
| Plinius de jongere, ooggetuige, geschreven tussen 104 en 106 'As begon te vallen, zij het nog in geringe hoeveelheden. Ik keek om: een dikke zwarte wolk kwam achter ons opzetten, die ons net als een bergstroom volgde en de aarde bedekte. "Laten we van de weg afgaan," zei ik, "zolang we nog kunnen zien. Want anders worden we door de menigte achter ons onder de voet gelopen." We waren net gaan zitten, toen de nacht inviel, niet zo een zonder maan en met wolken, maar het was zoals wanneer het licht in een afgesloten vertrek is uitgedaan. Je kon het huilen van vrouwen horen, het janken van kinderen, het schreeuwen van mannen. De een zocht al roepend zijn ouders, de ander zijn kinderen, enkelen probeerden ze aan de stem te herkennen. Sommigen beklaagden hun eigen lot, anderen dat van verwanten. Er waren er die uit vrees voor de dood om de dood smeekten. Velen hieven hun handen op naar de goden, maar meer nog meenden dat er nergens nog goden waren en dachten dat die volstrekt nieuwe nacht voor altijd op aarde was gekomen.' |
| twee slachtoffers |
 |
| huis van de verkoolde schuifdeur. Herclaneum |
 |
| houten luik van raam in een cubiculum uit het huis van de villa van mysteries |
 |
| 'vrouw van oplontis' Deze vorm is niet met kalk maar met fiberglas gevuld. |
 |
| Hier zie je hoe de methode Fiorelli in zijn werk gaat. |
 |
| De 'methode Fiorelli' bleek voor vele doeleinden bruikbaar. Op deze manier konden bijvoorbeeld ook houten luiken, deuren en panelen gereconstrueerd worden. Zelfs holtes van plantenwortels kan je met gips of andere hardwordende materialen opvullen en zo zien wat er ooit gegroeid heeft! Zo worden nu veel Pompeiaanse tuinen herplant met wat er oorspronkelijk stond. |
| De hoogte van de aslagen in mm |
 |
| Huis van de edelsmid in Herculaneum. De jongen in bed was waarschijnlijk ziek en kon niet wegkomen. Naast het (gereconstrueerde) weefgetouw lag het skelet van een vrouw. |
|
|
|
 |
 |
| Lichamen gevonden buiten het huis van de cryptoporticus. Je ziet hoe hoog de puimlaag al is waar ze op liggen. |
 |
|
|
 |
 |