MATER SI POSSEM, FILI, VICE MORTEM SUBIREM.
NUNC IACIS HOC TUMULO. SIT TIBI TERRA LEVIS


"Wanneer ik dat als moeder kon, mijn zoon, zou ik sterven in jouw plaats
Nu lig je hier in het graf. Moge de aarde licht op je rusten"
Van jongst af aan vond ik de oude Romeinse grafschriften zo ontroerend.
Wat ik kan herinneren zijn dingen  als "vreemdeling sta even stil bij mijn graf en gedenk
een moment mijn leven, en bedenk dat ook u sterven gaat"  Prachtig toch!
VOS QUI TRANSITIS, NOSTRI MEMORES ROGO SITIS
QUOD SUMUS HOC ERITIS, FUIMUS QUANDOQUE QUOD ESTIS

"U die voorbijgaat, ik vraag u: denk aan ons.
Wat wij zijn zult u ook zijn, en wij waren ooit wat u nu bent."
Grafschriften uit de Romeinse tijd
(De meeste niet uit Pompeii tenzij het erbij staat)
Dis Manibus LVSIAE POLYBIAE
FELIX · CONIVG · KARISSimae
ET · LVSIA · MYSTICE
SORORI · ET · LVSIVS
HERMES · SORORIS · EIVS
MARITVS · BENE · MERENti
ET · SIBI · ET SVIS · POSTERISQue
EORVM FECERVNt
IN · Fronte · Pedes · X · IN · AGro · Pedes · X
Hospes, resiste, et nisi molestust, perlege:
noli stomacare. Suadeo: caldum bibas.
Moriundust. Vale.

"Bezoeker, blijf staan en als het je niet te lastig is, lees dan dit. Wordt niet boos. Luister naar mijn raad: drink iets warms. We moeten sterven. Vaarwel! "
graf van de scheepsbouwkundige Q. Caelius Vibius
Balnea, vina, Venus corrumpunt corpora nostra; sed vitam faciunt balnea,
vina, Venus

"De baden, wijn en de liefde richten ons lichaam te gronde, maar de baden, wijn en de liefde
maken ook het leven "
Graf van Claudius Secundus
Hic ego Siculina, minus bima, crudeli funere operta
ante dedi matri et patri luctum quam bracchia circum
darem, quam grata fuerim matri aut patri


"Hier ben ik, Siculina. Ik was nog geen twee jaar, toen ik door de wrede dood in het graf terecht kwam. Ik dompelde mijn vader en moeder in rouw voor ik hen kon omhelzen en voordat ik mijn vader en moeder tot vreugde kon strekken."
"Aan de schaduwen van de doden, ter herinnering aan Lusia Polybia
Felix maakte dit voor zijn allerliefste vrouw
net als Lusia Mystice, haar zus, en Lusius
Hermes, de man van haar zus. Ze verdiende het.
Ook voor henzelf en hun familie en nakomelingen.
10 stappen breed en 10 stappen diep."
Hieronder een vrij gebruikelijk grafschrift, inclusief de maten van het eigen stukje grond.
Oooh die hieronder is weer zo mooi!!! Zullen we niet vergeten wat warms te drinken?
Ja, kunt ook dood gaan aan te goed leven. (Nu ja, waar ga je niet dood aan)
PETRONIA HEDONE FECIT SIBI 
ET L[ucio] PETRONIO PHILEMONI FILIO 
ET LIBERTIS LIBERTABUSQUAE 
POSTERISQUAE EORUM
"Petronia Hedone  maakte dit voor zichzelf,
en haar zoon Lucius Petronius Philemon
en haar vrijgelatenen en hun nakomelingen" 
Diis Manib
ANTHI
L. IVLIVSGAMVSPATER.FIL.DVLCISSIM

"Aan de schaduwen van de doden, ter herinnering
aan  Anthus; zijn vader, Lucius Julius Gamus, voor
zijn allerliefste zoon."
Het jongetje wordt afgebeeld met zijn hond en in zijn
hand een leesrol als teken dat hij nog op school zat.
NVMERIVS QVINCTIVS ·  LIBERTVS · COMICVS ·
SIBI · ET · QVINCTIAE · PRIMILLAE
COLLIBERTAE · ET · CONIVGI · SVAE ·
VIXI · CVM · EA · ANNOS · XXX ·

"Numerius Quinctius. vrijgelaten door vrouwen, een komiek (acteur)
Voor mezelf en voor Quinctia Primilla
met mij vrijgelaten en mijn vrouw
Ik leefde met haar 30 jaar."
Dit grafschrift is fascinerend.
In het blauwe kadertje zie je de )) staan.
Dat betekent 2 anonieme vrouwen of althans
vrouwen die niet genoemd wilden of mochten
worden op de steen. ) = Gaia = vrouw
HOC·EST·FACTVM·MONVMENTVM
MAARCO·CAICILIO
HOSPES·GRATVM·EST·QVOM·APVD
MEAS·RESTITISTEI·SEEDES
BENE·REM·GERAS·ET·VALEAS
DORMIAS·SINE·QVRA
Dit is een monument gemaakt
voor Marcus Caecilius:
"Gast, het is aardig dat je hier stopte,
moge je zaken goed gaan en dat je gezond bent,
moge je slapen zonder zorgen"
Een hele mooie:
Zelf grafstenen lezen: de meest gebruikte afkortingen:
D.M   Dis Manibus  aan de schaduwen (geesten) van de doden
H.F.C Heres Faciendum Curavit zijn/haar erfgenaam heeft (deze grafsteen) laten maken
T.P.I Testamentum poni iussit heeft (deze grafsteen) bij testament laten oprichten.
F(IL)  filius/filia zoon/dochter
Er was maar een beperkt aantal voornamen voor mannen. Althans formele
voornamen voor de hogere klassen. De afkortingen van namen op grafstenen zijn dus niet moeilijk aan te vullen.
S.T.T.L. sit tibi terra levis Moge de aarde licht op je rusten
Eerst de afkorting, dan de mannelijke en vrouwelijke vorm
De meest voorkomende namen eerst.
C.  Gaius    Gaia 
L.  Lucius    Lucia 
M.  Marcus    Marca 
P.  Publius    Publia 
Q.  Quintus    Quinta 
T.  Titus    Tita 
Ti(b).  Tiberius    Tiberia 
S(ex).  Sextus    Sexta 
A.  Aulus    Aula 
D.  Decimus    Decima 
Cn.  Gnaeus    Gnaea 
Sp.  Spurius    Spuria 
M'.  Manius    Mania 
Ser.  Servius    Servia 
Ap(p).  Appius    Appia 
N(um).  Numerius    Numeria 
V.  Vibius    Vibia
Nog zeldzamer:
K.  Kaeso
N.F.F.N.S.N.C  Non fui; fui; non sum; non curo ook wel afgekort als NFNN ik was niet, ik was, ik ben niet, maakt me niet uit (In de zin van "ik weet niets van voor mijn leven en zal niets weten 
na mijn dood", daarom ook vandaag nog graag gebruikt door atheiisten)        
L. CALIDIVS EROTICVS/
SIBI ET FANNIAE VOLVPTATI V(ivus) F(ecit)/
COPO COMPVTEMVS HABES VINI
SEXTARIVM I PANE(m)/
A(ssem) I PVLMENTAR(ium) A(sses) II
CONVENIT PVELL(am)/
A(sses) VIII ET HOC CONVENIT FAENVM/
MVLO A II ISTE MVLVS ME AD FACTVM/
DABIT

Lucius Calidius Eroticus heeft bij zijn leven voor zich en Fannia Voluptas  [deze steen] gemaakt.
'Herbergier, maak de  rekening op!'
'Voor een sextarius wijn (ongeveer 0,5 liter) 1 as, brood 1 as, soep 2 as. '
'Dat klopt.'
'voor het meisje 8 as'
'Dat klopt ook.'
'Hooi voor je muilezel 2 as.'
'Die muilezel ruďneert me nog!'
Deze is ontzettend grappig!
Een standaard grafschrift
Het arme meisje Siculina
Ach gossie..
Geheimzinnig
Graf van Maria Victorina

Bis nonam carptura rosam mihi decidit aetas,
heu dolor, et uernum maculauit funus Aprilem.

Toen ik mijn tweemaal negende
roos ging plukken, viel ik weg.
Ach, wat een verdriet: april
bezoedeld door een lentebegrafenis.

Romeinse ceremonie bij een overledene
F.C    ... Faciendum curavit (naam) heeft (deze grafsteen) laten maken
F.Mon ... Fecit Monumentum (naam) heeft dit monument laten maken
H.S.E Hic Situs Est Hier rust hij / zij
En een paar waarschuwingen:
Hoc M veto veniri veto donari Ik verbied dat dit monument wordt verkocht of weggegeven
vix an (plus Romeinse cijfers)  leefde (getal) jaar


Onderzoek, tekst en webdesign ©Sione van Walderveen



     
   Gastenboek voor vragen en opmerkingen  op index  pagina