Tempel van Isis

tempel van Isis

De tempel van Isis. Afbeeldingen van wat er overbleef, de opgravingen en reconstructies.

Francesco Piranesi

HET VERHAAL VAN ISIS (IN HET KORT en vergeet niet van zo' n 5000 jaar geleden!)
De Egyptische godin Isis trouwde haar broer Osiris. Ze hielden veel van elkaar.Osiris bestuurde het Egyptische rijk als een groot en goed heerser. Maar op een kwade dag werd Osiris vermoord door een jaloerse andere broer; Seth. Deze Seth hakte het lijk van Osiris in kleine stukjes en verborg deze lichaamsdelen op verschillende plekken. Isis, gek van verdriet, zocht en vond alle lichaamsdelen van haar man. Met behulp van de maangod Toth wekte ze Osiris weer tot leven. Ze kregen samen een zoon: Horus. Er was een probleem, weliswaar was Osiris weer tot leven gewekt, maar terugkeren in het land der levenden was onmogelijk. Daarom werd hij god van de onderwereld. Isis werd gezien als perfecte echtgenote, moeder (ze werd vaak afgebeeld terwijl ze haar zoon Horus de borst geeft) maar ook als magiër die immers door haar liefde doden tot leven kan wekken. Ze werd in Egypte afgebeeld met een lege troon op haar hoofd (bestemd voor haar echtgenoot of zoon), of met koeiehorens en daartussen de opgaande zon. Ook was ze vaak gevleugeld omdat ze in die vorm haar man tot leven wekte. In deze vorm beschermt ze alle overledenen. Ze werd door de eeuwen heen vereerd, niet alleen in Egypte, maar ook in Griekenland en het Romeinse rijk. Ze werd een soort oergodin van vruchtbaarheid, liefde, overvloed, dood en magische krachten, medicijnen om mensen beter te maken en raar genoeg zeelieden.

Een paar afbeeldingen van Isis uit Egypte.

De tempel van Isis in Pompeii werd gesticht in 80 voor Chr. Dat is ongeveer dezelfde tijd dat Pompeii onder Romeins gezag kwam. De cultus van Isis was immens populair bij vrouwen en vrijgelaten slaven. Er werd immers een beter leven na de dood beloofd. Later werd het ook door rijke mensen omarmd. De priesters van Isis waren speciaal geschoold in medicijnen (kruiden) en muziek. Om de drie dagen schoren de priesters zich ritueel helemaal kaal. Er waren bijna elke dag ceremonies en processies, dus er was altijd wat te doen en het zag er prachtig en indrukwekkend uit. In 62 na Chr. werd de tempel ernstig beschadigd tijdens de aardbeving. Het werd onmiddellijk weer opgebouwd, in naam van een zoon van een vrijgelaten slaaf. Het jongetje kreeg uit dank de rang "decurion", ook al was hij pas 6 jaar...

Beeldjes en muurschilderingen uit de tempel van Isis in Pompeii. Nu in het museum van Napoli.

Fresco's uit Pompeii met afbeeldingen van priesters van Isis en volgelingen.

De tempel van Isis, en
beeldjes van Isis uit
de tempel.

De tempel van Isis was (helaas) een van de eerste opgravingen in Pompeii. Helaas, omdat de opgravings- en onderzoeksmethoden in die tijd
nog in de kinderschoenen stond.
Het werd in 1765 opgegraven en maakte meteen een diepe indruk. De "empirestijl" uit die tijd werd grotendeels geïnspireerd door deze vondst

Pietro Fabris

Ernest Breton 1870

Jakob Philipp Hackert 1799

Reconstructie uit de tijd dat men dacht dat alles wit marmer was (nog niet zo lang geleden 1980)

Het beeldje links had
een sistrum (muziekinstrument) in de rechterhand (nu verdwenen) en het ankh teken in de linkerhand

Gastenboek voor vragen en opmerkingen op index pagina