| PECUNIA // GELD |
| As (brons) dupondius (koper) : 2 as Sestertius (koper): 4 as Denarius (zilver): 4 sestertii = 16 as Aureus (goud): 25 denarii = 100 sestertii |
 |
| Geldstukken gevonden in Pompeii (van het duurdere soort) |
| Ik heb me nooit zo verdiept in geld of de prijzen van het dagelijks leven in Pompeii voor de uitbarsting in 79 na Chr. Maar nu ik de prijzen voor de meisjes in het bordeel heb bekeken ben ik toch wel nieuwsgierig geraakt. Er zijn maar weinig aanwijzingen. Er is een reclame graffiti gevonden met de prijzen van wijn in Herculaneum. En een graffiti met wijnprijzen in Pompeii. Ook het dagsalaris van een legionair is bekend. Ook zijn er een paar gevonden prijslijsten. Zal verder onderzoek doen en de resultaten hier meedelen. De meisjes waren goedkoop! Van 2 as tot zo'n 8 as. Voor 2 as kon je in Pompeii ook een brood en een halve liter wijn krijgen. |
| 1 modius graan---------------------In Rome 32 as en op het platteland 16 as (14-98 AD) Modius = ongeveer 6,5 kg (6,67 kg om precies te zijn) 1 brood-------------------------------2 as in Rome 1 sextarius wijn--------------------- 1 - 5 as Sextarius = 0.5 liter 1 sextarius goede wijn-------------- tot 30 as Een bad in het badhuis------------- 1/4 as 1 tunica------------------------------- 15 sestertii 1 amphora wijn--------------------- 300 sestertii 1 ezel--------------------------------- 500 sestertii 1 slaaf-------------------------------- 500 - 1500 denarii 1 slavin------------------------------- 2000 - 6000 denarii |
| Eerste eeuw na Chr. voorbeelden van prijzen |
| Pompeii 79 AD voorbeelden gevonden van prijzen |
| 1 modius graan --------------------7 sestertii = 28 as (4 as minder dan in Rome dus) 1 modius rogge-------------------- 3 sestertii = 12 as 1 liter olijfolie-----------------------1 sestertius = 4 as 1 brood------------------------------1 as 1/2 liter tafelwijn-------------------1 as 1/2 liter goede wijn---------------- 2 - 4 as 1 potje-------------------------------1 as 1 schotel-----------------------------1 as 1 olielamp---------------------------1 as 1 emmer-----------------------------2 sestertii = 8 as 1 tunica------------------------------15 sestertii = 3 denarii en 3 sestertii Laten reinigen tunica--------------4 sestertii 1 ezel--------------------------------125 denarii 1 gewone slaaf---------------------625 denarii |
| De belangrijkste: • semis (1/2 as) • triens (1/3 as) • quadrans (1/4 as) • sextans (1/6 as) • uncia (1/12 as) |
 |
| En de armoedige "bronsjes" ... |
| Voor 1 as drink je wijn Voor 2 drink je goede wijn Voor 4 drink je Falernius |
| In Pompeii is deze prijslijst gevonden: |
| Falernius was de beste wijn in deze tijd. Het was een zoete witte wijn met zeer hoog alcoholpercentage. (15%) De wijn werd ook nog jarenlang bewaard (Minimaal zo'n 10-15 jaar) wat de smaak zeer ten goede kwam. Dit was de enige "sterke drank" in die tijd "gedestilleerd" werd pas in de Middeleeuwen uitgevonden |
| Prijslijst van wijnen op muur in Herculaneum. Van links naar rechts: 3 , 3, 4 en 2 sestertii |
 |
 |
 |
| Na de uitbarsting van de Vesuvius in 79 AD liet keizer Titus oa deze denarius slaan. Hij probeerde zo de goden te verzoenen en nieuwe rampen te voorkomen.In dit geval de god Apollo. (Het symbooltje van een dolfijn stelt Apollo voor) |
| Nog een voorbeeld uit Pompeii: VIII (Straat van de Theaters) 64: "Een koperen pot is verdwenen uit deze winkel. Ik loof een beloning van 65 sestertii uit voor het terugbrengen ervan, en 20 sestertii als je informatie hebt wat tot terugbrengen leidt" |
| VII.2.44Taberna van Hedone (of Colepius) |
| De kerneenheid was de AS, ooit gemaakt van koper, later gedevalueerd naar brons, de eenheid waar alles aan gemeten werd. De AS werd, ongeacht de waarde, onderverdeeld in 12 unciae. |
|
| In het atrium van huis IX.7.24-25 is een huishoudboekje gevonden. |
| Het huis was verbonden met een thermopolium (soort snackbar) De gevonden lijst is verdeeld in drie niet gelijke kolommen, verdeeld over verschillende dagen. Het gaat zo te zien alleen over ingekocht voedsel. De prijzen zijn in asses, behalve in een paar gevallen waar het teken voor Denarius werd gebruikt. |
| 7 dagen voor de Ides, kaas 1 brood 8 olie 3 wijn 3 6 dagen voor de Ides brood 8 olijven 5 ui 5 pan 1 brood voor slaven 2 wijn 2 5 dagen voor de Ides, brood 8 brood voor slaven 4 pap 3 4 dagen voor de Ides, wijn (kwaliteit onbekend) 1 Denarius brood 8, wijn 2, kaas 2 3 dagen voor de Ides (onleesbaar). brood 2 vrouw(?) 8 tarwe 1 Denarius vlees(?) 1, dadels 1 wierook 1, kaas 2 kleine worst 1 zachte kaas 4 olie 7 |
| Voor Servatus (onbekend voorwerp) olie 1 Denarius, 8 brood 4, kaas 4 prei 1, voor een klein bord 1 (twee onbekende dingen) 2 dagen voor de Ides, brood 2 brood voor slaven 2 1 dag voor de Ides, brood voor slaven 2 gewoon brood 2, prei 1 |
| Op de Ides gewoon brood 2 olie 5 pap 3 jonge vis 2 |
| De geldwaarde is het beste te relateren aan de graanprijzen. |
| Het voornaamste voedsel van Romeinen was brood, gemaakt uit graan. Graan werd gemeten in de eenheid modius (mv modii) 1 modius = 20.7 libra (1 libra is de romeinse pond = 322.5 g) = 6.67 kg. Een romeinse man at gemiddeld 2 romeinse pond aan brood per dag. Per maand is dat 4 modii (26.68 kg = 58.8 pond) Van 1 modius graan kon je 16 - 20 broden van 1 pond maken. |
| De dagopbrengst van een thermopolium wat de eigenaar/es ten tijde van de uitbarsting in een dolium had verstopt was 374 asses en 1237 Quadranten Dat is ongeveer 170 Sestertii |
| In het algemeen wordt gezegd dat een thermopolium per dag zo'n 200 sestertii opbracht |
| Is weinig over bekend. Behalve dan de prostituees die in Pompeii hun vraagprijs op de muren schreven. Dit lag tussen de 2 tot 8 as per keer. (2 was normaal en 8 as voor de luxere dames natuurlijk) |
| Secretarus.....................................15 denari per maand Lecturer (onderwijzer)................... 12 denari per maand Boodschapper................................9 denari per maand Haruspex (waarzegger)...................10 denari per maand Legionair (gewoon soldaat) .............20 denari per maand Praetorian (wacht in Rome).............60 denari per maand Centurion......................................300 denarii per maaand |
| Wat we weten van lonen algemeen in de eerste eeuw na chr. |
| Volgens Columella (AD 4 - ca. AD 70) schrijver van de "De Re Rustica" was de inkoopprijs van een Amphora wijn 15 HS De verkoopprijs was per sextarius (0,5 liter) 1, 2, 4 asses = 12, 24 en 48 HS |
|
|
| 1000 Sestertii werd Sestertium genoemd met de aanduiding HS |
| Er was geen muntstuk voor een Sestertium. De Denarius en Aurus waren de muntstukken voor grote bedragen. |
 |