De ochtend van het huwelijk kleedde ze zich in een eenvoudig witte in-een-stuk geweven tunica die tot op de voeten viel (tunica recta).
Het was de bedoeling dat ze die zelf geweven had om te laten zien wat een fantastische huisvrouw ze zou worden. Veel meisjes vonden dat
onzin.(haha, zo zou ik ook denken en er een laten maken of kopen)
Om haar middel kwam een wollen koord met vele knopen. Dit was de knoop van Hercules
(nodus Herculaneus). Hercules was de
beschermer van het huwelijk. Deze knopen zouden alleen door haar echtgenoot geopend kunnen worden.
Bij de tunica droeg ze een fel oranje kleurige sluier
(flammeum). De sluier liet haar gezicht onbedekt.
Haar haar werd mooi opgemaakt in zes strengen op haar achterhoofd
(sex crines),bij elkaar gebonden met linten. Dat was een een hele
oude traditie want zo droegen de vestaalse priesteressen het haar ook.
Het haar werd gescheiden met een ijzeren speerpunt of een kam die daarop leek
(hasta recurva). Dit was de zoveelste poging slechte
geesten af te wenden.
Ze droeg een zelfgeplukte bloemenkrans op haar hoofd. Hierbij zaten geheime en magische kruiden.
Verder droeg ze natuurlijk alle sieraden die ze bezat.
Haar moeder hielp haar met het aankleden. Dit was nogmaals een afscheid van haar oude leven, huis en familie, want ze behoorde na het
huwelijk tot de familie van haar man.

De man zal wel zijn mooiste en voornaamste toga gedragen hebben (indien een vrij man). Hij droeg ook een bloemenkrans op zijn hoofd.
Maar het huwelijk was niet zijn dag; het was een van de weinige dagen dat de vrouw (zijn toekomstige vrouw) in de schijnwerpers stond.
Er werd gezellig en overvloedig gegeten en gefeest op kosten van de familie van de bruidegom. s' avonds werd de bruid symbolisch uit de
armen van haar moeder gerukt en meegevoerd naar het huis van haar bruidegom. Het was een hele processie van muziekanten, vrienden en
familie van de bruid- en bruidegom.
Ook voor mensen die er niets mee te maken hadden maar niets te doen hadden was dit een leuk verzetje om mee te lopen, zingen en
schreeuwen.
(Wal)noten werden gegooid om de vruchtbaarheid te bevorderen. (zoals nu rijst)
Vooraan de stoet werd de huwelijkstoorts hooggehouden. Die was aangestoken in de haard van de ouders van de bruid en daarmee zou
de haard in het nieuwe huis worden aangestoken. De bruid of een van haar vriendinnen droeg een spintol om weer aan te tonen wat een
ijverig huisvrouw de bruid zou worden.
De groep moest zich uiteindelijk splitsen, want de bruidegom moest zijn bruid voor zijn huis ontvangen.
De drempel van het huis werd door de bruid ingewreven met olie, vet en wol. Dit was weer symbolisch voor de bruid als perfecte
huisvrouw en de toekomstige welvaart.
Om ervoor te zorgen dat de bruid niet zou struikelen over de drempel, een enorm slecht voorteken!, werd ze over de drempel gedragen
door haar bruidegom. (Als ze samen struikelden zou er wel onmiddellijk echtscheiding worden aangevraagd haha)
De bruidegom gaf zijn bruid water en de huwelijkstoorts, waarmee zij de haard aanstak. Dit was om duidelijk te maken dat zij nu de vrouw
des huizes was. Daarna wierp ze de toorts weg en wie het opving kreeg geluk. (zie het wegwerpen van ons huwelijksboeket)
Ze kreeg nu ook de sleutels van het huis en daarmee de macht over de huishouding.



De bruidschat???? Nu ja, wat de familie van de bruid kon opbrengen, of de bruid zelf. Dat konden slaven zijn, kleding, geld,
juwelen of meubels. Wat dan ook waar de familie (=vader) van de bruidegom genoegen mee nam.
Een verloving (sponsalia) was niet wettelijk verplicht om te kunnen trouwen. Wel vond men het van goede manieren getuigen om formeel
een aanzoek te doen. Aan de pater familias van het meisje natuurlijk, of als hij er niet meer was haar tutor. De korte ceremonie werd
bezegeld met een kus.
Een verloofd meisje (alleen het meisje!) droeg een ring aan de middelvinger van haar linkerhand
(anulus pronubis)Tenminste als er geld
genoeg voor was. De ring was meestal van brons of ijzer. De middelvinger had volgens de Romeinen een directe verbinding met het hart.
Een meisje (althans haar familie) gaf ook cadeautjes aan de jongen. Ze kreeg ze terug wanneer de jongen de verloving verbrak, of wanneer
het te lang duurde. Na 2 jaar verloofd te zijn geweest mocht het meisje haar eigen weg weer gaan.

Romeins bruidje
Het was nog niet gedaan. In het atrium stond een prachtig versierd bed (lectus genialis). Daar werd de bruid heen geleid door
vrouwen die maar een echtgenoot hadden gehad.
(pronubae). In onze tijden zijn deze dames vervangen door bruidsmeisjes. Zonder
de ervaring en wijze lessen van deze pronubae!!!
De feestgangers werden naar huis gestuurd, en de bruid zei de gebeden voor de familiegoden van haar nieuwe huis. Dit was het eind
van de ceremonieŽn. En nu moesten de kersverse bruid -en bruidegom proberen nageslacht te verwekken, want daar was het hele
huwelijk voor.
De volgende ochtend kreeg de bruid cadeautjes. Er werd nog een klein na/feestje gehouden voor directe familie en vrienden
(repotia).
Bruidspaar en jongetje
dat de huwelijkstoorts
draagt

HET ROMEINS HUWELIJK
Wij zijn 26/09/06 getrouwd op de bridge van startrek in Las vegas. Ver ver in de toekomst dus. Maar nu vraag ik me af hoe de
romeinen dat deden. Hier mijn bevindingen:
De voorwaarden om te kunnen trouwen; Iustae Nuptiae
- Een meisje moest minimaal 12 jaar zijn en een jongen 14. In de praktijk trouwden meisjes voor hun 20-ste en waren de jongens meestal
  een paar jaar ouder. Dat lijkt jong, maar de levensverwachting was niet zo lang.
- Er moest toestemming zijn van beide partijen. Of in ieder geval van het hoofd van de familie, de vader (Pater familias). De vader was immers
  de baas over de hele familie, ook over zijn zoons. Als de vader zijn toestemming niet gaf moest hij echter wel een goede reden hebben!
- Het was verboden met familie (tot in de vierde graad) te trouwen.Sommige geschifte keizers hielden zich daar niet aan. Keizer Nero
  trouwde bijvoorbeeld met zijn zus.
- Je mocht niet al getrouwd zijn.
Pas onder keizer Augustus mochten ook vrijgelatenen trouwen. (Lex Julia 18 BC). Raar als je bedenkt dat bijna alle romeinen van
vrijgelatenen afstamden. Trouwen met iemand van de hoogste rang, senatoren, was voor een vrijgelatene nog steeds verboden.
Augustus stelde nog wat meer regels in. Je mocht als romeins burger niet trouwen met een prostituee of een actrice. Werkte je in een
hoge rang ergens in de provincies dan mocht je niet met een lokaal meisje trouwen. Ook gewone soldaten mochten niet zomaar trouwen
maar moesten aan heel wat regels voldoen.
En als laatste maar niet de minste regel: was je als vrouw gescheiden wegens overspel kreeg je niet alleen maar de helft van je bruidschat
terug maar je mocht ook niet meer trouwen.
En ook nog:
Er werd meestal niet uit liefde getrouwd. De vader zocht de huwelijkspartner uit. De bedoeling was om, als hij de kans had, zo met een
belangrijke of rijke familie verwand te raken. Je mag rustig aannemen dat moeder er ook een grote stem in had.
We gaan ervan uit dat we aan alle regels voldoen. Papa heeft de bruidschat bepaald en nu kunnen we trouwen!
Bruid maakt zich klaar. Zie de
knopen van Hercules. Ik vind de
tunica niet erg wit???
Villa dei mysteri, Pompeii
De bruidegom ging met al zijn vrienden en familie naar het huis van de ouders van zijn bruid. Daar zou het huwelijk worden gesloten.
Het huis van de ouders van de bruid was versierd.
Er waren verschillende juridische vormen voor een huwelijk:
Bij deze verschillende vormen ging het voornamelijk om de positie van de vrouw en kinderen.
Bleef de vrouw bezit van haar vader of werd ze bezit van de man of van de familie van de man?
Wat kreeg zij, of haar familie terug bij een echtscheiding? Welke status kregen de kinderen uit het huwelijk?
- Conventio in manum: De vrouw viel onder het gezag van de pater familias van de man.
-
Confarreatio: Traditioneel, religieus, met priester en ambtenaar, 10 getuigen en bruidstaart (farreum, vandaar de naam).
-
Coemptio: Vrouw bracht bruidschat mee maar werd zogenaamd gekocht door de bruidegom, 5 getuigen.
-
Usus: Na een jaar samenwonen kwam de vrouw onder de manum (gezag) van de man. Behalve wanneer ze drie nachten
  per jaar ergens anders sliep! (trinoctium abesse) Omdat ze ook niet meer onder het gezag van haar eigen vader viel
  had de vrouw zo enige zelfstandigheid.
-
Sine manu: De vrouw bleef onder gezag van haar eigen pater familias.

Ai, moeten we ons niet eerst verloven?
He he, we hebben toestemming, alles is geregeld en nu nog een goede datum!
De datum was belangrijk! Romeinen waren zeer bijgelovig. De maand mei bracht ongeluk. Er mocht ook niet getrouwd worden op de
kalends, nones of ides. Zo waren er nog meer dagen die ongeluk brachten (
zie kalender)
De tweede helft van juni werd als zeer gunstig beschouwd.
Ook op de vele feestdagen was het niet handig een huwelijk te vieren omdat al je vrienden en familie dan al ergens anders aan het
feesten waren.
Morgen gaan we trouwen!!
De avond voor het huwelijk gaf het meisje de bulla terug aan haar vader. De bulla was een amulet ter berscherming die kinderen kregen
wanneer ze geboren waren. Jongens gaven de bulla terug op de dag dat ze officieel volwassen werden en een toga mochten dragen (zo
rond 17 jaar).
Het meisje gaf daarna haar speelgoed aan de familiegoden of verdeelde ze onder de andere kinderen.
De dag zelf
De plechtigheid zelf: (dit is de uitgebreide vorm: confarreatio)
Er werd een bloedeloos offer gebracht aan Jupiter. Het was een soort cake. (onze bruidstaart komt hiervandaan!!)
De bruid en bruidegom namen het eerste hapje, de rest werd na afloop van het feest verdeeld onder gasten.
Het huwelijk stelde op zich niet veel voor. De man en vrouw moesten in het openbaar hun rechter handen vasthouden (dextrarum iunctio)
en  hardop toestemming geven elkaars man- en vrouw te zijn. Met de woorden: Quando tu Gaius, ego Gaia."wanneer jij Gaius bent,
ben ik Gaia" (en andersom)
De huwelijksvoorwaarden werden voorgelezen (tabulae nuptiales)
Dit in aanwezigheid van getuigen (minimaal 10) en een ambtenaar.
Dan was je getrouwd. Er werden geen ringen gewisseld!! En niet gekust!!!
De gebruiken eromheen....ook daar komen veel van onze tradities vandaan!
De Romeinen vonden een huwelijk pas een huwelijk met de geboorte van het eerste kind!
Nog wat afbeeldingen van huwelijksvoltrekkingen met de rechterhanden in elkaar.
De betekenis van de cupido's op de meest rechtse afbeelding weet ik niet.


Onderzoek, tekst en webdesign ©Sione van Walderveen



     
   Gastenboek voor vragen en opmerkingen  op index  pagina