Macellum / Markt

Macellum / Markt

Het forum was in elke Romeinse stad het politiek, religieus en sociaal centrum, en de belangrijkste marktplaats.
Er waren natuurlijk ook kleinere markten, meestal gespecialiseerd in een product.
Een voorbeeld hiervan is het Forum Boarium, waar alleen runderen werden verkocht.
Ook Pompeii had waarschijnlijk een Forum Boarium bij de Porto di Sarno.

Naast het forum Boarium had je nog meer gespecialiseerde markten.
Zoals het Forum Piscarium (vismarkt), Forum Suarium (varkensmarkt), Forum Holitorium (groenten- en kruidenmarkt), en het Forum Vinarium (wijn en garum).

Al snel kwam de behoefte al die gespecialiseerde markten op een centraal punt samen te brengen en ook om het forum te ontlasten, want daar was al genoeg drukte zonder marktkraampjes.
Zo ontstond het Macellum. Oorspronkelijk betekende de naam "Macellum" iets als "grasveld waar vee geslacht wordt".
Het moderne macellum werd dan ook een plek waar voornamelijk bederfelijke waar (zoals vlees en vis) verkocht werd.
Het macellum lag meestal vlakbij het forum. In Pompeii lag het noord- oost van het forum met de belangrijkste ingangen vanaf het forum.

Kenmerken van een macellum waren:
- De vorm: meestal een vierkant of rechthoekig plein, en de Tholos in het midden.
- Nog een kenmerk waren ipv marktkramen de winkeltjes, aan de randen van het plein en allemaal van dezelfde grootte.
De winkeltjes hadden soms twee verdiepingen, en waren open naar het macellum en soms ook naar de straten aan
de buitenkant van het macellum.
- De Tholos. Een rond-of achthoekig gebouwtje in het midden van de macellum. Het leek op een tempel, met pilaren en
daarop een koepeltje. Soms stond de tholos op een verhoging met traptreden.

De Tholos was ooit bedoeld als een visbekken waarin levende vissen versgehouden werden tot de verkoop.
Ook wanneer er geen visbekken was, was de tholos de waterbron van de markt. Soms versierd met een fontein.

De vis-, maar ook de vleeswinkels hadden behoefte aan water. Niet alleen om het bloed weg te wassen maar ook om de waren
enigszins gekoeld te kunnen opslaan zodat ze niet meteen bedierven in de hete zon.
Rondom de vis-en vleeswinkeltjes was dan ook een goot met stromend water. In Pompeii is dit systeem nog te zien.
Nu ja, met veel fantasie en wanneer je weet waar je moet kijken want er is van dit macellum bitter weinig over.

Het macellum van Pompeii

VLNR: Reconstructie, het macellum nu vanaf de ingang van het forum, foto uit 1895 vanuit hetzelfde gezichtspunt (Wat is er na de opgraving zo'n 100 jaar geleden al weer veel verloren gegaan..)

Het forum van Pompeii.
Het macellum is het lichtgrijze blok rechtsbovenaan het forum.

1- Ingang vanaf het forum
2- Porticus (overdekte wandelgang)
3- Winkels aan alle zijden behalve aan de oostkant
4- Vis-en vleeskramen met stromend water door de goot
5- Heiligdom met standbeelden. Volgens de
    nieuwste inzichten van rijke Pompeianen die
    het Macellum met eigen geld lieten herstellen na de
    aardbeving van 62AD
6- De bestemming van deze ruimte is onbekend.
7- (In het midden) Tholos met 12 zuilen.
     Boven de "K" de zuidingang naar wat nu de
     via degli Augustali heet
   Plattegrond van August Mau

Er is weinig over van het Macellum van pompeii maar hier toch wat foto's die misschien een beetje de verbeelding kunnen prikkelen.

Toegang naar het heiligdom
vanaf het macellum

De twee overgebleven
standbeelden

De zuidwesthoek van het macellum.
Een deel van het dak is hier gereconstrueerd om de fresco's op de muur te beschermen.

Vanaf het forum gezien.Onder de bogen waren grote nissen die dienden als winkeltje en kantoren van geldhandelaren

Nogmaals de ingangen gezien vanaf het forum

Een gedeelte van de fresco's.
Daaronder een glimp van de twee
vitrines met gipsafdrukken van
slachtoffers.

Een van de twee slachtoffers
hier gevonden

Het Zuidoost hoekje van het
macellum met de vlees- en
viskramen gekoeld met
stromend water door de geul

Recht vooruit zie je de Boog
van Tiberius en links de muur
van de tempel van Jupiter.
De bogen van de winkels van het macellum zijn goed te herkennen

Voorbeelden van macella

Het Macellum magnum in Rome, op de Caeliusheuvel, gebouwd door Nero in 59 AD

Oorspronkelijk een tholos met daaromheen een overdekte wandelgang en daaraan winkels van twee verdiepingen. Hoe het ooit met trappen en wandelgangen voor de tweede verdieping zat heb ik nog niet uitgevonden, maar het was een van de eerste shoppingmalls in de geschiedenis.
Zoals alle oude gebouwen in Rome heeft het een hele historie, het is eeuwenlang een kerk geweest (S.Stefano Rotondo) , en is tig keer herbouwd en veranderd, maar de basis bleef redelijk authentiek aan het Romeinse oermodel.

Zoals het er nu uitziet. In de nissen rondom de tholos (nu ondermeer blijkbaar bestemd voor muziekuitvoeringen) waren vroeger de winkels.
Ik zou willen dat elke shoppingmall er zo mooi uit zou zien.

De ruïne van het macellum
op schaal nagemaakt

Puteoli. (Het moderne Pozzuoli vlakbij Napoli)

1 De opgraving midden de moderne stad. Het macellum is goed te herkennen aan de tholos.
2 Van dichtbij. De tholos is iets minder beschadigd dan in Pompeii. Lang werd gedacht dat het een tempel voor de Egyptische god Serapis was.
3 Een prachtige ansichtkaart van het macellum uit de jaren 30
4 Een rekonstructie. De tholos is een dwarsdoorsnede om het wat duidelijker te laten zien.

En als uitsmijter deze prachtige foto bij nacht van het macellum van Puteoli
(Sorry, de romanticus in mij)

Fotos hierboven laten zien wat je zoal op de markt in Pompeii kon kopen: Vers fruit, verse vis, groenten en kruiden, specerijen uit vreemde landen en vleeswaren.

De twee ingangen tot het macellum.