Natuurlijk heb ik het al vaak over thermopolia gehad. Geen wonder in een stad waar je erover struikelt. Er zijn er al meer dan 200 opgegraven. Maar ze hebben mijn speciale liefde. Net als bars en snackbars nu waren dit de ontmoetingsplaatsen voor alle mensen. Zo graag zou ik teruggaan in de tijd om
alles te ruiken en te proeven.
En dan alle mensen zien en alle dialecten horen en de laatste roddels. Als je tegenwoordig aan zo'n toog in Pompeii staat, alles vervallen en niet meer exact te reconstrueren, dan voel je pas echt dat het toenmalige leven 79 na Chr. ophield en nooit meer terug zal komen. Dan zijn het pas echt stoffige stenen.
Maar dat willen we niet! We willen een idee hebben hoe zo'n thermopolium eruit zag, wie er kwamen en wat ze aten en dronken! Dus laten we proberen deze stoffige stenen weer tot leven te wekken.
Prijskaart van wijnen op de muur van een
bar in Herculaneum.
Nogmaals, nu uit de toverlantaarnplaatjes-serie. MEER
In de vitrine bewaard eten. (nu in museum)
Dezelfde thermopolium
vanuit een andere hoek gezien..
Thermopolium in Pompeii,
onder een dreigende wolkenlucht...
Dit vind ik de thermopolium met de mooiste toog. (Herculaneum)
DOLIA (Voorraadpotten). Van 70-90cm tot 140-170cm in diameter, met een capaciteit van 200-300 tot 1500-2000 liter. Meestal tot 2/3 ingegraven om de inhoud koel te houden.
Vooruit,  de laatste. (Pompeii)
Je ziet links  een dolium half ingegraven  in de grond (om de inhoud koel te houden).
Een ingegraven Dolium
Thermopolium met op de achtergrond
een openbare fontein. (ook zichtbaar de oven)
Naam en functie
Ik noem alles maar thermopolium  maar zo eenvoudig lag het niet.
-THERMOPOLIUM is de meest eenvoudige vorm. Het was een ruimte met een  toog  waaraan je warme en koude drankjes en hapjes kon krijgen.
Ik kan me voorstellen dat er ook heet water werd verkocht  (Zoals nog in de jaren dertig in Amsterdam werd verkocht aan arme huishoudens)
Verder waren er nog heel veel soorten barretjes en restaurantjes. Neem onze verschillen tussen snackbar, restaurant,  petit restaurant, bistro, bar,
bar-restaurant etc.
Een schaal met
versteende noten en olijven
uit pompeii. Stond op een toog
in een thermopolium.
Ok, nog eentje dan. Omdat ik ze zo
leuk vind. Uit Herculaneum dit keer.
Met piepklein  oventje...
Dulcia Domestica oftewel
toetje-van-het-huis.
reconstructie.
TABERNAE, THERMOPOLIA, CAUPONAE, POPINAE,  etc.
Thermopolium nu begroeit met onkruid maar vroeger misschien de hotspot in town ..
Bouw
Een thermopolium had een open voorkant naar de straat.
De ingang naar de straat werd 's nachts afgesloten met houten schuifdeuren. Er was een L-vormige toog (bar) waarin gaten zaten. Hier werden in grote kruiken (dolia) drank en voedsel bewaard. De klanten stonden aan de toog. Vaak was er een haard  om voedsel op te warmen of warm te houden.
Amphora's in allerlei
maten
Gevonden amphora's
in Pompeii
Een houten deur van een
winkel of Thermopolium
in Pompeii.
Zie methode fiorelli.
Thermoplium in Pompeii, nog pannen
op de toog.
Eten en drinken
Gezien de enorme natuurlijke voorraden in deze omgeving (er waren twee oogsten per jaar mogenlijk op de vruchtbare vulkaangrond, de zee was vlakbij en zoet water vissen kwamen uit de rivier de Sarno), moet het aanbod zeer groot geweest zijn. Maar we weten vrij weinig-tot-niets van wat er nu geserveerd werd. Wijn werd in alle soorten geschonken, van super goedkoop tot het beste van het beste (Falernum)
Versteende eieren
gevonden in Pompeii
Reconstructie
thermopoleum
Tja, zoiets zou het geweest kunnen zijn. Mmmmmm!!!!
Thermopolium van Asellina
De (nu) best bekende thermopolium in Pompeii is die van ene mevrouw Asellina. Het stond aan de via dell'Abbondanza.
We noemen het de thermopoleum van Asellina vanwege een verkiezingsgrafitti gevonden op de buitenmuur.
Daarin vragen de "Meisjes van asellina" op ene Lollius Fuscus te stemmen. "De meisjes" waren prostituees die op de bovenverdieping van het thermopoleum werkten. Het waren er vier en we kennen hun namen. (Zie via dell' abbondanza)
In de thermopolium was bijna alles nog aanwezig. Er stonden een hele voorraad eten en drinken in amphora's en zelfs nog een bronzen ketel met inhoud op de toog. (waarschijnlijk toen met kokend water gevuld).
De dagopbrengst werd zelfs gevonden, 638 sestertii. Dat was erg veel en het was pas middag toen de vulkaan uitbarstte en de meeste mensen vluchtten.Kun je nagaan wat een winst er aan het eind van de dag in zo'n eetbarretje zat.
Een sestertius= 4 as. Een normaal brood kostte in die tijd ongeveer 2 as. Een muilezel (vast niet goedkoop) was 520 sestertii. Zie voor meer over  geld en de geldwaarde
Vitrine met voorwerpen gevonden in het thermopolium van asellina.
Vooral dat geval in de vorm van een haan vind ik interessant!
Oh mensen, was je een beetje dronken
zag je de bar vast zo...
Of je was slechtziend natuurlijk. (zoals ik)
Het was maar een piepklein barretje, met bovenverdieping. Grappig zijn al die amphora's op elkaar gestapeld tegen de muur. Het was vast een druk bezocht tentje.
Ja daar zitten ze nu, het gaius en
drinkenboeren op STOELEN! Het idee!
Aan het plafond hangen de borrelhapjes
in de vorm van worsten en ander
vleeswaar. (De slaaf is kleiner afgebeeld)
Fresco uit Pompeii
Thermoplium van Lucius Vetutius Placidus
De ruimte links achter de bar met zijn beschilderde rode muren was waarschijnlijk het restaurantgedeelte.


In alle thermopolia waren dolia in de toonbank (oftewel toog) ingebouwd.
Een AMPHORA  was het meest gebruikte 'verpakkings' materiaal in het oude romeinse rijk. Het waren naar onder spits toelopende aardewerken vaten waarin drank en eteswaren door het hele rijk vervoerd werden.
Naast wijn waren er worsten, brood, dadels, noten,  olijven, eieren, vis, kaasjes;  nu ja  allemaal lekkere en gezonde dingen.
Maar, erg oud werden de romeinen  niet. Met 40 jaar was je toch wel "oud".  Er waren uitschieters naar wel 80 jaar maar de meeste mensen stierven erg jong om nog maar te zwijgen over de vrouwen  en babies die in het kraambed stierven.
Wijn werd nooit onverdund gedronken, dat vond men barbaars. Maar ja, dronken werd men ook toen al, en niet van verdunde wijn denk ik.
Erg leuke impressie van deze bar.
Niet helemaal precies maar geeft
"echte" indruk.
Diverse keizers zagen in de thermopolia een potentieel broeinest voor opstanden. Veel mensen  bij elkaar plus een grote hoeveelheid alcohol  kon niet goed gaan. Ze probeerden de enorme populariteit van al deze zaakjes teniet te doen door belachelijke voorschriften, waar waarschijnlijk nooit de hand aan gehouden
werd.
Tiberius bv. wilde dat er geen gekookte etenswaren  verkocht werden, Claudius wilde ze gewoon allemaal sluiten en zowel Nero als Vespasianus wilden
dat er alleen gekookte  groenten verkocht werden.
Maar de meeste romeinen hadden geen eigen keuken en moesten dus wel hierheen voor hun warme (afhaal)maal.
- TABERNA was een mix van thermopolium  en/of eetgelegenheid en winkel
- Een CAUPONA  had achter het thermopolium tafeltjes en stoelen. Hier kon je drinken met eventueel wat borrelhapjes erbij.  
- Wanneer het echt een restaurantje was heette het een POPINA.
- Een HOSPITIUM was een hotel met  vaak een popina.
- Een DIVERSORIUM  had een bijzonder slechte reputatie omdat er een bordeel bijhoorde.
Maar ontelbaar veel zaakjes verhuurde achter of boven slaapkamertjes met of zonder  "entertainment"
Het was zo erg dat barmedewerksters juridisch  werden gezien als hoeren, zelfs als ze het niet waren!
Ook uit Pompeii  vlnr:  Olijven, pruimen, haver en vijgen. >